अनलाइन कक्षाको हल्ला र सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीकाे पिडा !

प्रकाशित मिति: २७ बैशाख २०७७, शनिबार

ललितपुर जिल्ला उपत्यकाको जिल्ला हो । छ वटा स्थानिय तहहरु रहेको यस जिल्लामा तीन वटा गाउँपालिका विकटताकाे हिसाबले कर्णाली भन्दा कम छैनन् । यहाँ इन्टरनेटकाे पहुँच निकै कम छ । माेबाइलमा डाटा लिएर बेलाबखत सामाजिक सञ्जालमा अनलाइनमा आउनु बाहेक यहाँका जनशक्तिको इन्टरनेटमा थप पहुँच छैन । राज्यले यतिबेला काेराेना महामारीको त्रास भाेगीरहेकाे छ । यसैबीच शैक्षिकसत्रलाई निरन्तरता दिने बाहनामा विभिन्न विकल्पहरुकाे विषयमा छलफल र बहस चलिरहेका छन । अहिले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्ने विषयले सामाजिक सञ्जाल समेत तताएकाे छ । अनलाइन सबैको पहुँचमा भएको राष्ट्रमा याे स्वभाविक विषय भएपनि नेपाल जस्तो विकासाेन्मुख देशमा भने याे जटिल विषय हाे । अनलाई कक्षा सञ्चालनले केहि शहरी विद्यालयका विद्यार्थी बाहेक अरुको पहुँचमा शिक्षा नपुग्ने स्पष्ट छ । राजधानीकाे छेउमै रहेका दक्षिण ललितपुरका कुनै पनि विद्यालय अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्नसक्ने अवस्थामा छैनन् । भाैतिक र प्राविधिक उपकरणसँगै दक्ष जनशक्तिको अभावमा विकटमा अनलाइन कक्षा केवल बहसको विषयमात्र हुनसक्छ । विकट भाैगाेलिक बनावट भएको ललितपुरको दक्षिण भेगमा अधिकांश विद्यार्थीकाे पारिवारिक अवस्था दयनीय छ । यतिमात्र हैन दैनिक विद्यालय पुग्न त करिब ४ घन्टासम्म खालि खुट्टै पैदल हिँड्ने विद्यार्थी छन । यस्तो कठिन परिस्थिति सामना गरेर सामुदायिक विद्यालयमा पढ्दै आएका विद्यार्थीहरुकाे पहुँचमा कसरी अनलाइन कक्षा पुर्‍याउन सकिन्छ भन्ने बहस हुनु आवश्यक छ । दुई छाक खान र एक सराे लाउन धाैधाै पर्ने पारिवारिक स्थिति भएको विद्यार्थीकाे आर्थिक र प्राविधिक हैसियतले अहिले बहस भएको अनलाइन कक्षा कसरी लिन सक्छ , प्रश्नचिह्न खडा भएको छ । संघीय सरकार र प्रदेश सरकारले अनलाइन कक्षाको बहस हचुवाकाे भरमा केहि निजी विद्यालयलाई लक्षित गरेर ल्याएको जस्तो आभास हुन्छ ।

ललितपुरकै भाैगोलिक अवस्थालाई हेर्ने हाे भने पनि अनलाइन कक्षाको कुनै सम्भावना देखिँदैन भने याेभन्दा विकटका जिल्लामा झन याे कसरि सम्भव हुनसक्छ । राज्यको उपस्थिति न्यून हुने विकट क्षेत्रमा अनलाइन कक्षाको सम्भावना एकदमै कम छ । पानी पर्दा विद्युत र यातायातको पहुँच त बन्द हुने दक्षिण ललितपुरमा कसरी अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न सकिन्छ । कसैले यतातिर ध्यान नदिईकन विज्ञ भएर अनलाइन कक्षाको बहस चलाइरहेका छन । आफ्नो धरातल नहेरि अरुको देखासिखी मात्रै गरेर यसबाट आउनसक्ने विभेदकारी स्थिति बारेमा सम्बन्धि पक्ष सचेत भएको छ त ? ललितपुरका बागमती , कोन्जोसोम , महाकाल गाउँपालिकामा अनलाईन कक्षा संन्चालन बिध्यार्थिको पहुच मा छैन । उपत्यका भित्र भएपनि ललितपुर माहानगरपालिका , माहालक्ष्मी नगरपालिका , गोदावरि नगरपालिकाका सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययनरत गरिब विद्यार्थीहरुकाे अनलाइन कक्षामा पहुँच पुग्ने देखिँदैन । नेपाल विद्यार्थी संघ निरन्तर विद्यार्थीकाे हकहितका पक्षमा आवाज उठाउँदै आइरहेको परिप्रेक्ष्यमा हामी सरकारकाे सबै पक्षलाई अनुरोध गर्दछाैँ कि अनलाइन कक्षाको निर्णय गर्नुपूर्व सामाजिक आर्थिक र प्राविधिक एवम् भाैगाेलिक स्थितकाे मुल्यांकन गर्न आवश्यक छ । राज्यले ग्रामीण क्षेत्रका विद्यालयका लागि छुटै कार्यक्रम बनाएर कसरी शैक्षिकसत्रलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ भन्ने शाेच्न आवश्यक छ । लकडाउनका कारण विद्यार्थीकाे मनाेसामाजिक अवस्थामा पर्न गएको असर प्रति सचेत रहँदै स्थानीय सरकारले पनि नयाँ कार्यक्रम ल्याएर प्रभाबकारी शिक्षणमा जाेड दिन आवश्यक देखिन्छ । जनचेतना मुलक सामग्री तयार गरि सामाजिक दुरी कायम गरेर हरेक विद्यार्थीकाे पहुँचमा पुग्ने गरि कार्यक्रम बनाउन जरुरत देखिन्छ । भर्ना अभियानको नाममा अनलाईनबाट कक्षा सञ्चालनकाे बाहना गरेर अभिभाबकबाट शुल्क उठाउने जालसाजी भयो भने नेपाली विद्यार्थी संघ त्यसको प्रतिवादमा उत्रन तयार रहनुपर्छ ।

अन्त्यमा : सरकारले अनलाइन कक्षाको अवधारणा अगाडि सार्नु पहिले कुन सफ्टवेयरबाट सञ्चालन गर्ने, कति प्रतिसत विद्यार्थीकाे पहुँचमा इन्टरनेट छ , के शिक्षकहरू अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्नसक्ने अवस्थामा छन यसलाई समेत मध्यनजर गर्न आवश्यक छ । विकटका विद्यालय न प्रविधिको पहुँचमा छन न त्यहाँका सबै शिक्षकले प्रविधिको प्रयोग गर्न नै सक्ने अवस्था छ । तसर्थ अनलाइन कक्षाको हल्ला फैल्याएर सामुदायिक विद्यालयमा अध्यनरत विद्यार्थीकाे मानसिकतामा असर पर्ने काम नगरियोस् ।

दिपक घिमिरे समीर
नेबिसंघ ललितपुर जिल्ला
सचिब


तपाईंको प्रतिकृयाहरू


ताजा अपडेट
कोरोना कहर : कैलालीका ७ स्थानीय तह मिलेर अस्पताल संचालन गर्दै

स्वदेशी बिजुली खपतलाई निरुत्साहन

विश्वभर कोरोना संक्रमितको संख्या ६० लाख नाघ्यो,

भारतमा भयावह बन्दै कोरोना स्थिति नियन्त्रण बाहिर जान सक्ने

त्रिविले ८० वटासम्म आङ्गिक क्याम्पस सञ्चालन गर्न सक्ने

ॐ लेख्दै वि.सं. २०७७ जेठ १७ गते शनिवारको राशिफल पढ्नुहोस सम्पुर्ण मनोकामना पुर्ण हुनेछ

महिलाले विवाह अगाडी सेक्स गरेको कसरी थाहा पाउने

अपाङ्ग घर निर्माणको लागी लट्टीनाथ निर्माण को सहयोग

रुकुम घटनाका दोषीलाई कारबाही नभए सडक देखि सदन सम्म आन्दोलन चर्काउने दलित सञ्जालको चेतावनी

हटिया रेडक्रस उपाशाखा को अस्थाई प्रहरी पोष्ट लाई स्वास्थ्य सामाग्री सहयोग